Bir iddianamede, sanığın birden fazla eylemi anlatılmasına rağmen, bu eylemler arasında zincirleme suç (TCK m. 43) ilişkisi kurulmadan her bir eylem için ayrı ayrı ceza talep edilmiştir. Mahkeme, yargılama sonucunda bu eylemlerin zincirleme suç oluşturduğu kanaatine varırsa, TCK m. 43'ü resen uygulayabilir mi?

Evet, uygulayabilir. TCK m. 43'ün uygulanması, bir hukuki nitelendirme meselesidir. Mahkeme, iddianamede anlatılan fiillerle bağlıdır, ancak bu fiillerin hukuki nitelendirmesi ve uygulanacak kanun hükümleri konusunda serbesttir (CMK m. 225/2). Eğer iddianamede anlatılan eylemler, 'bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi' veya 'aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi' koşullarını taşıyorsa, savcının talepte bulunup bulunmadığına bakılmaksızın mahkeme zincirleme suç hükümlerini resen uygulamakla yükümlüdür. Bu durum, 'daha ağır veya farklı bir suç' oluşturmadığı, sadece cezanın belirlenmesine ilişkin bir kural olduğu için, genellikle ek savunma hakkı gerektirmese de, cezanın artırılması sonucunu doğuracaksa (örneğin TCK m. 43/1), CMK m. 226/2 uyarınca sanığa bu konuda ek savunma hakkı tanınması adil yargılanma hakkının bir gereğidir.