Sanık hakkında görevi kötüye kullanma suçundan açılan bir davada, iddianamede eylem 'ruhsata aykırı olarak inşa edilen binaya ilişkin yıkım kararını uygulamamak' olarak anlatılmıştır. Mahkeme, yargılama sırasında sanığın aynı zamanda bu binaya usulsüz olarak 'işyeri açma ruhsatı verdiği' fiilini de tespit ederse, bu ikinci fiilden dolayı sanığı cezalandırabilir mi? CMK m. 225 açısından durumu analiz ediniz.

Hayır, cezalandıramaz. CMK m. 225, mahkemeyi iddianamede anlatılan 'fiil' ile sınırlar. İddianamede anlatılan fiil, 'yıkım kararını uygulamamak'tır. 'Usulsüz işyeri ruhsatı vermek' ise tamamen farklı ve bağımsız bir fiildir. Mahkemenin yargılama sırasında tespit ettiği bu yeni fiil, iddianamenin dışına çıkmak anlamına gelir. Bu durum, 'davasız yargılama olmaz' ilkesinin açık bir ihlalidir. Mahkeme, bu yeni fiil için sanığa ek savunma hakkı vererek dahi mahkumiyet hükmü kuramaz. Yapılması gereken, bu yeni fiil için Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunmaktır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/604 E., 2020/269 K. sayılı kararı da bu prensibi destekler niteliktedir; mahkeme, iddianamede anlatılmayan bir fiilden dolayı yargılama yapamaz.