Milletlerarası Tahkim Kanunu (MTK) ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) tahkim hükümleri arasındaki temel uygulama alanı farkı nedir? Bir uyuşmazlığın MTK kapsamında sayılabilmesi için hangi koşulun gerçekleşmesi gerekir?

HMK'daki tahkim hükümleri (m. 407-444) 'iç tahkim'e, yani yabancılık unsuru taşımayan ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği uyuşmazlıklara uygulanır. MTK ise 'uluslararası tahkim'e, yani 'yabancılık unsuru' taşıyan ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği veya bu kanun hükümlerinin taraflarca ya da hakem heyetince seçildiği uyuşmazlıklara uygulanır. Bir uyuşmazlığın MTK kapsamında sayılabilmesi için temel koşul, MTK m. 2'de tanımlanan 'yabancılık unsuru'nu taşımasıdır. Yabancılık unsuru; tarafların yerleşim yeri veya iş yerlerinin farklı devletlerde olması, tahkim anlaşması dışındaki asıl sözleşmenin ifa yerinin tarafların iş yerlerinin bulunduğu devletten farklı bir devlette olması veya tarafların farklı tabiiyette olması gibi durumlarda ortaya çıkar. Eğer yabancılık unsuru yoksa, uyuşmazlık iç tahkim sayılır ve HMK uygulanır.