Anlaşmalı boşanma protokolünde velayet konusunda anlaşan taraflar, boşanma kararının kesinleşmesinden sonra velayetin değiştirilmesi davası açabilirler mi? Bu davanın açılabilmesi için Yargıtay'ın aradığı temel koşul nedir?

Evet, açabilirler. Velayete ilişkin mahkeme kararları, maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmez. Çünkü velayet, çocuğun menfaatine göre sürekli yeniden değerlendirilebilen bir konudur. Anlaşmalı boşanma protokolü ve buna dayanan mahkeme kararı, düzenlendiği andaki koşullara göre verilmiştir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, velayetin değiştirilmesi davasının açılabilmesi için temel koşul, boşanma kararından sonra 'koşullarda esaslı bir değişiklik' olmasıdır. Bu değişiklik, velayeti elinde bulunduran ebeveynin durumunda (örneğin yeniden evlenmesi, başka şehre taşınması, ahlaki durumunda olumsuz değişiklik, çocuğa karşı ilgisizlik) veya çocuğun durumunda (örneğin çocuğun idrak yaşına gelip diğer ebeveynde kalmak istemesi, okul değişikliği ihtiyacı) ortaya çıkabilir. Dava açan taraf, bu yeni ve esaslı değişikliğin velayetin değiştirilmesini 'çocuğun üstün yararı' gereği zorunlu kıldığını ispatlamakla yükümlüdür. Sırf protokolde anlaştığı için sonradan bu hakkından vazgeçmiş sayılmaz.