Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2017/1422 E. sayılı kararına göre, bir davada HMK m. 375 ve m. 376'nın birlikte ileri sürülmesi durumunda mahkemenin inceleme yükümlülüğü nedir? Mahkemenin sadece m. 375 açısından bir değerlendirme yapıp davayı reddetmesi hukuka uygun mudur?

Hukuka uygun değildir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2017/1422 E. sayılı kararında, davacının dava dilekçesinde HMK'nın 375. maddesi yanında 376. maddesine de dayandığı vurgulanmıştır. Mahkeme ise sadece HMK m. 375'te düzenlenen yargılamanın iadesi koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Yargıtay, bu durumu 'eksik inceleme' olarak nitelendirmiş ve kararı bozmuştur. Karara göre, mahkemenin, davacının dayandığı tüm hukuki sebepleri değerlendirme yükümlülüğü vardır. Bu nedenle, mahkeme HMK m. 375'i incelediği gibi, HMK m. 376'da yer alan 'tarafların üçüncü kişiye karşı hile yapmaları' koşullarının somut olayda oluşup oluşmadığını da ayrıca ve açıkça değerlendirmeli, bu kapsamda gerekli delilleri (örneğin araç tescil kayıtları) toplayarak bir sonuca varmalıdır. Sadece bir hukuki sebebe dayanarak, diğerini göz ardı etmek suretiyle verilen karar usul ve yasaya aykırıdır.