Sanık hakkında 'ceza verilmesine yer olmadığı' (CVYO) kararı ile 'beraat' kararı arasındaki temel fark nedir? Hangi durumlarda derhal beraat kararı verilebilecekken CVYO kararı verilemez? (CMK m. 223/9)

Temel fark, fiilin suç teşkil edip etmediği noktasındadır. Beraat kararı, CMK m. 223/2'de sayılan hallerde verilir ve temelinde, sanığa yüklenen fiilin kanunda suç olarak tanımlanmamış olması, sanığın fiili işlememiş olması, fiili işlediğine dair yeterli delil bulunmaması veya fiilin hukuka uygun olması (meşru müdafaa gibi) yatar. Yani beraatte, ya fiil suç değildir ya da sanık o suçu işlememiştir. Ceza verilmesine yer olmadığı (CVYO) kararında ise, sanığın işlediği fiil bir suçtur ve hukuka aykırıdır; ancak faile özgü nedenlerle (yaş küçüklüğü, akıl hastalığı gibi kusur yokluğu veya etkin pişmanlık gibi şahsi cezasızlık sebepleri) ceza verilmemektedir. CMK m. 223/9, 'Derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde ceza verilmesine yer olmadığı... kararı verilemez.' hükmünü içerir. Bu şu anlama gelir: Eğer bir olayda hem beraat hem de CVYO koşulları aynı anda varsa, mahkeme sanık lehine olan beraat kararını vermek zorundadır. Örneğin, akıl hastası olduğu tespit edilen bir sanığın, aynı zamanda suçu işlediğine dair hiçbir delil yoksa, mahkeme 'akıl hastalığı nedeniyle CVYO' kararı değil, 'delil yetersizliğinden beraat' kararı vermelidir. Çünkü beraat, fiilin suç olmadığı veya sanık tarafından işlenmediği anlamına geldiği için daha lehe bir karardır.