Yargıtay 6. Ceza Dairesi'nin 3529/4699 sayılı kararı uyarınca, 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na tabi bir uyuşmazlıkta, bir Türk mahkemesinden alınan ihtiyati tedbir kararına karşı yapılan itirazı incelemeye yetkili merci neresidir; kararı veren Türk mahkemesi mi, yoksa uyuşmazlığın esasına bakan yabancı hakem heyeti mi? Bu sonuca ulaşılırken MTK m. 6 ile HMK m. 414 arasındaki hangi temel farklara dayanılmıştır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #153866

Yargıtay 6. Ceza Dairesi'nin (görev değişikliği öncesi) ilgili kararına göre, itirazı incelemeye yetkili merci, ihtiyati tedbir kararını veren Türk mahkemesidir. Yabancı hakem heyeti bu itirazı inceleyemez. Bu sonuca ulaşılırken MTK m. 6 ile HMK m. 414 (milli tahkim) arasındaki şu temel farklara dayanılmıştır: 1) Hakemin Yetkisi: HMK m. 414/5, hakem veya hakem kuruluna, mahkemenin verdiği ihtiyati tedbir kararını 'değiştirme veya ortadan kaldırma' yetkisini açıkça tanımıştır. Oysa MTK m. 6'da hakem heyetine böyle bir yetki verilmemiştir. Aksine, MTK m. 6/5'e göre mahkemenin verdiği tedbir kararı, hakem kararının icrası veya davanın hakem heyetince reddi ile kendiliğinden kalkar. Hakem heyetinin mahkeme kararını kaldırma yetkisi yoktur. 2) Tedbirin Niteliği: MTK m. 6/3, icra dairelerince yerine getirilecek veya diğer resmi makamlarca yapılacak tedbirlere hakemlerin karar veremeyeceğini düzenlerken, HMK'da böyle bir kısıtlama yoktur. Bu durum, kanun koyucunun milletlerarası tahkimde mahkemelerin rolünü daha merkezde tuttuğunu gösterir. 3) HMK'nın Uygulanmaması: MTK m. 17, bu kanunda düzenlenen konularda HMK hükümlerinin, aksine bir hüküm olmadıkça uygulanmayacağını belirtir. MTK'da itirazın hakem heyetince inceleneceğine dair bir hüküm olmadığından, genel kural olan 'itirazın kararı veren merciin bağlı olduğu üst mercie yapılması' ilkesi çerçevesinde, itirazın yine Türk yargı organlarınca çözülmesi gerekir. 4) Tanıma ve Tenfiz Sorunu: Yabancı bir hakem heyetinin Türk mahkemesinin tedbir kararını kaldıran bir ara kararı, Türkiye'de tanınıp tenfiz edilemeyeceği için etkisiz kalacaktır.