Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2017/3218 K. sayılı kararında, nisbi butlan sebebiyle açılan evliliğin iptali davasının, aynı taraflar arasındaki boşanma davası açısından 'bekletici sorun' teşkil etmesinin hukuki gerekçesi nedir?

Evliliğin iptali davası ile boşanma davası arasındaki ilişki, bir öncelik-sonralık ilişkisidir. Evliliğin iptali davası, evliliğin en başından, kurulduğu andan itibaren geçersiz sayılması talebini içerir. Boşanma davası ise, geçerli olarak kurulmuş bir evliliğin, sonradan ortaya çıkan sebeplerle sona erdirilmesi talebini içerir. Dolayısıyla, evliliğin geçerli olup olmadığına ilişkin uyuşmazlık, boşanma davasının temelini oluşturan 'geçerli evlilik' varsayımını doğrudan etkiler. Eğer evliliğin iptaline karar verilirse, ortada boşanılacak geçerli bir evlilik kalmayacağından, boşanma davası konusuz kalacaktır. Bu nedenle, Yargıtay'ın da belirttiği gibi, evliliğin iptali davasının sonucu, boşanma davasının sonucunu doğrudan etkileyeceğinden, HMK'daki 'bekletici sorun' (ön sorun) kurumu gereğince, mahkemenin öncelikle evliliğin iptali davasını karara bağlaması ve bu kararın kesinleşmesini beklemesi, ancak ondan sonra boşanma davası hakkında bir hüküm kurması gerekir. İki davanın birleştirilerek görülmesi halinde dahi, öncelikle iptal talebi hakkında bir karar verilmelidir. (İlgili metin: or.av.tr/evlenmenin-kosullari-ve-hukumleri/)