TMK m.194 uyarınca 'aile konutu' şerhinin tapuya işlenmesinin, malik olmayan eş açısından sağladığı en temel hukuki güvence nedir? Bu şerh olmasa dahi, malik olan eş aile konutunu serbestçe satabilir mi?

Aile konutu şerhinin tapuya işlenmesinin, malik olmayan eş açısından sağladığı en temel hukuki güvence, yapılan işlemin 'iyiniyetli üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir' hale gelmesidir. TMK m.194, malik olan eşin, diğer eşin 'açık rızası' olmaksızın aile konutunu devredemeyeceğini, üzerindeki hakları sınırlayamayacağını (ipotek kurma vb.) düzenler. Eğer tapuda aile konutu şerhi varsa, bu durumu bilmediğini iddia eden üçüncü bir alıcı (veya banka) iyiniyet iddiasında bulunamaz, çünkü tapu sicilinin aleniyeti ilkesi gereği şerhi görmüş sayılır. Bu durumda, malik olmayan eş, rızası olmadan yapılan satışın veya ipoteğin iptalini talep edebilir. Eğer tapuda şerh yoksa, malik olan eşin yaptığı satış işlemi, konutu alan üçüncü kişinin 'iyiniyetli' olması (yani evin aile konutu olduğunu bilmemesi ve bilebilecek durumda olmaması) halinde geçerli olur. Bu durumda malik olmayan eş, satışı iptal ettiremez, sadece rızası olmadan işlem yapan eşinden tazminat talep edebilir. Dolayısıyla şerh, hakkı ayni bir niteliğe büründürerek üçüncü kişilere karşı koruma sağlar. (İlgili metin: or.av.tr/evlenmenin-kosullari-ve-hukumleri/, İlgili Kanun Maddesi: TMK m.194)