Adi yazılı taşınmaz satış sözleşmesine dayalı tescil taleplerinde, 30.09.1988 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı'nın uygulanmasında, 'hakkın kötüye kullanılması yasağı' (TMK m.2) kuralının taliliği (ikincilliği) ne anlama gelir?

İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı üzere, TMK m.2'de düzenlenen hakkın kötüye kullanılması yasağı, hakime özel ve istisnai hallerde adalete uygun hüküm verme imkanı sağlayan 'tali (ikincil)' nitelikte bir kuraldır. Bunun anlamı, bu kuralın her durumda ve kolayca, kanunun emredici şekil şartlarını (resmiyet şartı gibi) bertaraf etmek için kullanılamayacağıdır. Hakkın kötüye kullanılması yasağı ile şekle aykırılık kuralı çatıştığında, kural olarak emredici olan şekil şartı üstün gelir. Ancak 'fevkalade zaruri hallerde' ve 'olayın özelliği' gerektirdiğinde, şekil şartına uymamanın sonuçlarının adalete ve hakkaniyete açıkça aykırı olacağı durumlarda, TMK m.2 bir 'güvenlik supabı' olarak devreye girer. İçtihadı Birleştirme Kararı, bu fevkalade hali; alıcının tüm borçlarını ödemesi ve satıcının da taşınmazı teslim ederek alıcının malik gibi kullanmasına izin vermesi durumu olarak somutlaştırmıştır. Bu istisnai koşullar oluşmadıkça, sırf hakkaniyete aykırı diye geçersiz bir sözleşmeye dayanarak tescil kararı verilemez. (İlgili metin: www.zulkufarslan.av.tr/adi-yazili-sozlesmeye-dayali-tescil/, İlgili Kanun Maddesi: TMK m.2)