Ceza muhakemesinde 'aleniyet (açıklık)' ilkesinin temel amacı nedir ve bu ilkenin hangi durumlarda istisnaları bulunmaktadır?

'Aleniyet (açıklık)' ilkesi (Anayasa m.141, CMK m.182), ceza duruşmalarının kural olarak herkese açık yapılmasını ifade eder. Bu ilkenin temel amaçları şunlardır: 1) Toplumun adalet dağıtımını denetlemesini sağlamak, 2) Yargıya ve kararlara karşı güveni artırmak, 3) Yargıçları daha adil ve dikkatli karar vermeye teşvik etmek, 4) Genel caydırıcılık sağlamak. Bu kural mutlak değildir ve kanunda belirtilen istisnai durumlarda duruşmanın bir kısmının veya tamamının kapalı yapılmasına karar verilebilir. CMK m.182'ye göre bu istisnalar; 'genel ahlakın' veya 'kamu güvenliğinin' kesin olarak gerekli kıldığı hallerdir. Ayrıca, sanık onsekiz yaşını doldurmamış ise, duruşmanın kapalı yapılmasına karar verilebilir (CMK m.185). Kapalılık kararı ve gerekçesi mutlaka açık duruşmada okunur. Bu istisnalar, aleniyetin sağlayacağı yarar ile korunması gereken daha üstün bir menfaat (kamu güvenliği, genel ahlak, küçüğün korunması) arasında bir denge kurmayı amaçlar. (İlgili metin: barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/durusma-nedir-ceza-hukukunda-durusma-ilkeleri.html, İlgili Kanun Maddeleri: Anayasa m.141, CMK m.182, m.185)