İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi (İHAM), ifade özgürlüğüne yapılan bir müdahalenin 'demokratik bir toplumda gerekli' olup olmadığını değerlendirirken hangi ölçütü kullanır? Bu ölçüt, 'makul' veya 'arzu edilir' olmaktan ne şekilde ayrılır?

İHAM, ifade özgürlüğüne (İHAS m.10) yapılan bir müdahalenin 'demokratik bir toplumda gerekliliğini' değerlendirirken, müdahalenin 'zorlayıcı bir toplumsal ihtiyaç baskısına (pressing social need)' karşılık gelip gelmediğini inceler. Dudgeon/Birleşik Krallık kararında da belirtildiği üzere, 'gereklilik' kavramı, 'işe yarar', 'makul' veya 'arzu edilir' gibi daha esnek kavramlardan daha katı ve kesin bir nitelemeyi ifade eder. Yani, müdahalenin sadece faydalı veya mantıklı olması yeterli değildir; demokratik toplumun işleyişi için zorlayıcı bir gereklilikten kaynaklanması ve izlenen meşru amaçla orantılı olması şarttır. Bu test, devletlerin takdir yetkisini sınırlayan ve ifade özgürlüğünün esas, sınırlamanın ise istisna olduğu prensibini pekiştiren bir ölçüttür. (İlgili metin: sen.av.tr/tr/makale/ifade-hurriyetinde-gereklilik-toplumsal-ihtiyac-baskisi-olcutu, İlgili Sözleşme Maddesi: İHAS m.10)