Sözleşmelerde yer alan 'cezai şart' hükmünün amacı nedir? Bir tarafın sözleşmedeki yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda cezai şart nasıl bir işlev görür?

Sözleşmelerde yer alan 'cezai şart' (ceza koşulu), taraflardan birinin sözleşmede belirtilen asli veya yan yükümlülüğünü hiç veya gereği gibi yerine getirmemesi durumunda, diğer tarafa ödemeyi taahhüt ettiği bir miktar paradır. Cezai şartın temel amaçları şunlardır: 1) Teminat İşlevi: Borçluyu, sözleşmeye uygun davranmaya zorlayarak bir nevi baskı unsuru oluşturur ve alacaklının alacağını teminat altına alır. 2) Tazminat İşlevi: Borcun ihlali halinde alacaklının uğrayacağı zararı önceden, götürü bir şekilde belirler. Bu sayede alacaklı, zararının miktarını ispat etme külfetinden kurtulur. Sadece borcun ihlal edildiğini ispatlaması, kararlaştırılan cezai şartı talep edebilmesi için yeterlidir. Örneğin, bir malın belirli bir tarihte teslim edilmemesi halinde, her gün için belirli bir miktar cezai şart öngörülmesi, hem teslimatı teşvik eder hem de gecikme zararını kolayca tazmin etme imkanı sunar. (Bkz: avukaterdemozkan.com)