Bir siyasetçinin, başka bir siyasetçi hakkında yaptığı basın açıklamasında kullandığı 'ağzından salyalar akarak koşan kim' ifadesi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2018/986 K. sayılı kararına göre ifade özgürlüğü ve eleştiri sınırları içinde midir, yoksa kişilik haklarına saldırı teşkil eden bir hakaret midir? Mahkeme bu sonuca varırken hangi AİHM kriterlerini dikkate almıştır?

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/1320 E., 2018/986 K. sayılı kararında, bir siyasetçinin diğer bir siyasetçi hakkında kullandığı 'ağzından salyalar akarak koşan kim' ifadesi, ifade özgürlüğü ve eleştiri sınırlarını aşan, küçültücü ve hakaret niteliğinde bir ifade olarak kabul edilmiştir. Karara göre bu ifade, davacının siyasi faaliyetine yönelik bir eleştiri olmayıp, insana yakışmayan bir benzetme içermesi ve çağrıştırdığı anlam itibarıyla kişilik haklarına saldırı teşkil etmektedir. Yargıtay bu değerlendirmeyi yaparken, AİHM'nin yerleşik içtihatlarına atıfta bulunmuştur. AİHM kararlarına göre, siyasetçilerin ve kamusal figürlerin eleştiri sınırları sıradan vatandaşlara göre daha geniştir ve daha fazla hoşgörü göstermeleri gerekir. Ancak bu özgürlük sınırsız değildir. İfade özgürlüğü, başkalarının şöhret ve haklarının korunması amacıyla sınırlandırılabilir. Dava konusu ifadede, bir 'değer yargısı'ndan ziyade, onur kırıcı ve aşağılayıcı bir 'olgusal isnat' (benzetme) bulunmaktadır. Bu ifade, kamusal bir tartışmaya katkı sağlamaktan çok, kişiyi küçük düşürme amacı taşıdığı için eleştiri sınırlarını aşmış ve kişilik haklarına saldırı olarak nitelendirilmiştir. (Bkz: YHGK E. 2017/1320, K. 2018/986, zulkufarslan.av.tr)