Bir konutta arama yapılmasına ilişkin hakim kararında (CMK m. 119), 'şüphelinin konutunda, eklentilerinde ve konutta bulunan şahısların üzerinde arama yapılmasına' şeklinde bir ibare yer almaktadır. Arama sırasında, kararda ismi geçmeyen ancak şüphelinin arkadaşı olan bir misafir konuta gelirse, bu misafirin üzerinde ve çantasında arama yapılabilir mi? Bu durumun Anayasa m. 20 ve CMK m. 116 açısından hukuki analizini yapınız.

Hayır, bu misafirin üzerinde ve çantasında arama yapılamaz. Böyle bir arama hukuka aykırı olur ve elde edilen deliller 'delil yasakları' kapsamında değerlendirilir. Bunun hukuki analizi şöyledir: 1. **Arama Kararının Kapsamı ve Belirliliği:** Arama, Anayasa m. 20 ve 21 ile korunan özel hayatın gizliliği ve konut dokunulmazlığına ağır bir müdahaledir. Bu nedenle CMK m. 119 uyarınca arama kararının son derece belirli ve kapsamının açıkça çizilmiş olması gerekir. Kararda aranacak yer, kişi ve sebep net olarak belirtilmelidir. 2. **'Konutta Bulunan Şahıslar' İfadesinin Yorumu:** Karardaki 'konutta bulunan şahısların üzerinde arama yapılması' ifadesi, aramanın 'başladığı anda' konutun içinde mevcut olan kişileri kapsar. Bu yetki, arama sırasında delillerin bu kişiler tarafından saklanması veya yok edilmesi riskine karşı tanınmış bir tedbirdir. 3. **Arama Sırasında Gelen Kişinin Durumu:** Arama başladıktan sonra konuta gelen bir kişi, kararın verildiği ve aramanın başladığı andaki 'konutta bulunan şahıs' tanımına girmez. Bu kişi için ayrı bir arama kararı veya arama kararı verilebilmesi için gerekli şartların (örneğin, o anda suç işlediğine dair makul şüphe) oluşması gerekir. Sırf arama yapılan bir konuta girmiş olması, o kişinin de aranabileceği anlamına gelmez. Metinde de vurgulandığı gibi, 'Konutta yapılan arama sırasında eve gelen kişi şüpheli veya sanık olsa dahi, hakkında arama kararı yoksa, bu kişi üzerinde ve yanında bulunan çantasında arama yapılamaz.' 4. **Hukuki Dayanak:** CMK m. 116, aramanın şüpheli, sanık veya 'diğer bir kişinin' üzerinde yapılabileceğini belirtir. Ancak bu 'diğer kişi' üzerinde arama yapılabilmesi için de yine o kişiye özgülenmiş bir şüphenin ve kararın bulunması gerekir. Konut arama kararı, o konuta sonradan giren kişileri kapsayacak şekilde genişletilemez. Aksi bir yorum, Anayasa m. 20'deki 'usulüne göre verilmiş hakim kararı' şartını ve temel hakların sınırlanmasında 'ölçülülük' ilkesini ihlal eder.