Montrö Sözleşmesi'nin 19. maddesi, Türkiye'nin taraf olmadığı bir savaşta, savaşan devletlere ait olup bağlama limanlarından ayrılmış savaş gemilerinin limanlarına dönmesine izin vermektedir. Bu istisnanın, savaşın denetim altına alınması ve yayılmasının önlenmesi amacı açısından yaratabileceği potansiyel bir çelişki veya risk var mıdır?

Evet, potansiyel bir çelişki ve risk yaratabilir. Bu istisnanın temel amacı, savaş başladığında denizde mahsur kalan gemilerin insani ve hukuki olarak üslerine dönme hakkını tanımaktır. Ancak bu durum, pratikte savaşın dinamiklerini etkileyebilir. Örneğin, savaşın başında Karadeniz dışında bulunan güçlü bir Karadeniz filosu, bu istisna sayesinde Boğazlardan geçerek Karadeniz'deki savaş alanına dahil olabilir ve askeri dengeyi önemli ölçüde değiştirebilir. Bu, sözleşmenin genel amacı olan barışın korunması ve çatışmaların sınırlandırılması ilkesiyle çelişiyor gibi görünebilir. Türkiye'nin bu istisnayı uygularken, geminin gerçekten 'bağlama limanına dönme' amacıyla mı hareket ettiğini, yoksa savaşa aktif olarak katılmak için mi pozisyon aldığını ayırt etmesi, son derece hassas ve zor bir diplomatik görev haline gelmektedir. (Kaynak: turk-bogazlari-hangi-sartlarla-ve-ne-zaman-kapatilabilir)