Montrö Sözleşmesi'nin 25. maddesine atıfla, Türkiye'nin taraf olmadığı bir savaşta, Milletler Cemiyeti (günümüzde Birleşmiş Milletler) Misakı çerçevesinde saldırıya uğramış bir devlete yardım amacıyla hareket eden savaş gemilerinin Boğazlardan geçişi mümkün müdür? Bu durum, 19. maddedeki genel yasağın bir istisnası mıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #152204

Evet, mümkündür. Bu durum, Madde 19'daki genel yasağın önemli bir istisnasını oluşturur. Montrö Sözleşmesi'nin 19. maddesi, savaşan devletlerin savaş gemilerinin geçişini yasaklarken, 'işbu sözleşmenin 25. maddesinin uygulama alanına giren durumlar' ile 'saldırıya uğramış bir Devlete, Milletler Cemiyeti Misakı çerçevesi içinde yapılmış... bir karşılıklı yardım andlaşması gereğince yapılan yardım durumları'nı bu yasağın dışında tutmuştur. Madde 25 de Sözleşme'nin, Milletler Cemiyeti Misakı'ndan doğan yükümlülüklere halel getirmeyeceğini belirtir. Günümüzdeki yorumuyla bu, BM Şartı'nın 51. maddesi uyarınca meşru müdafaa hakkını kullanan bir ülkeye, BM Güvenlik Konseyi kararı veya Türkiye'nin de taraf olduğu NATO gibi kolektif savunma paktları çerçevesinde yardıma giden savaş gemilerinin, Türkiye savaşın tarafı olmasa bile Boğazlar'dan geçebileceği anlamına gelir. (Kaynak: turk-bogazlari-hangi-sartlarla-ve-ne-zaman-kapatilabilir)