Anayasa Mahkemesi'nin 22.02.2023 tarihli kararıyla TMK m. 187'yi ('Kadın, evlenmekle kocasının soyadını alır...') iptal etmesinin temel gerekçeleri nelerdir? Bu iptal kararının yürürlüğe girmesiyle birlikte, boşanan bir kadının eski kocasının soyadını kullanmaya devam etme talebine ilişkin TMK m. 173'ün uygulanabilirliği nasıl etkilenecektir?

Anayasa Mahkemesi'nin iptal gerekçeleri özetle şunlardır: 1) Eşitlik İlkesi (Anayasa m. 10): Erkeğin doğumla kazandığı soyadını ömür boyu kullanabilirken kadına bu hakkın tanınmaması cinsiyete dayalı bir ayrımcılıktır. 2) Özel Hayata Saygı Hakkı (Anayasa m. 20): Kişiliğin bir parçası olan soyadını taşıma hakkı bu kapsamdadır. 3) Uluslararası Sözleşmeler (Anayasa m. 90): AİHS ve diğer sözleşmelerin soyadı konusunda eşitliği öngörmesi nedeniyle iç hukukun buna uyumlu olması gerekir. İptal kararı 28.04.2023'te Resmi Gazete'de yayımlanmış ve 9 ay sonra (28.01.2024'te) yürürlüğe girecektir. Bu tarihten sonra kadın, evlenmekle kocasının soyadını almak zorunda kalmayacaktır. Bu durum, TMK m. 173'ün 'boşanan kadının kocasının soyadını kullanma' talebini büyük ölçüde anlamsız kılabilir. Zira evlenirken kocasının soyadını hiç almamış bir kadın için boşanma sonrası böyle bir talep söz konusu olmayacaktır. Kocasının soyadını almış kadınlar için ise bu hüküm varlığını sürdürebilir, ancak temel kuralın değişmesiyle bu tür taleplerin azalması ve mahkemelerin bu konudaki değerlendirmelerinin değişmesi beklenebilir. (Kaynak: bosanmadan-sonra-soyadi-degisikligi-nasil-yapilir)