Ceza Muhakemesi Hukukunda 'gıyap' ile 'gaiplik' arasındaki temel fark, sanığa ulaşma imkanı açısından nasıl açıklanabilir?
İki kavram arasındaki temel fark, sanığa ulaşma imkanının var olup olmamasıdır. - Gaiplik (CMK m. 244): Sanığın nerede olduğu bilinmemekte veya yurt dışında olduğu için kendisine ulaşılamamaktadır. Yani sanığa ulaşma imkanı fiilen veya hukuken yoktur. Bu nedenle hakkında duruşma yapılamaz. - Gıyap (Yokluk): Sanığın nerede olduğu ve adresi bilinmektedir, yani kendisine ulaşma imkanı vardır. Ancak sanık duruşmada hazır değildir. CMK, kural olarak sanığın yokluğunda duruşma yapılmasını yasaklamıştır (duruşmanın yüze karşı olması ilkesi). Ancak, kanunun izin verdiği istisnai hallerde (örneğin sorgusu yapılmışsa veya sadece adli para cezasını gerektiren suçlarda) sanığın yokluğunda (gıyabında) duruşma yapılabilir ve hüküm kurulabilir. Kısacası, gaiplikte ulaşılamayan, gıyapta ise ulaşılabilen ama hazır olmayan bir sanık söz konusudur. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/gaiplerin-yargilanmasi/)