Montrö Sözleşmesi'nin 25. maddesine yapılan atıf, Madde 19'daki savaşan devletlerin savaş gemilerine yönelik geçiş yasağını hangi durumda istisnai olarak kaldırabilir?

Metinde detayı verilmese de, Montrö Sözleşmesi'nin 19. maddesi, savaşan devletlerin gemilerine yönelik geçiş yasağının istisnalarından biri olarak 'işbu sözleşmenin 25. maddesinin uygulama alanına giren durumları' saymaktadır. Madde 25, 'İşbu Sözleşmenin hiçbir hükmü, Türkiye'nin, Misakın (Milletler Cemiyeti Misakı) üyesi olarak, bu Misaktan doğan yükümlülüklerini haleldar edemez' demektedir. Bu hüküm, eğer Milletler Cemiyeti (ve günümüzdeki yorumuyla Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi), bir saldırgan devlete karşı ortak bir askeri harekat veya yaptırım kararı alırsa ve Türkiye de bu karara katılmakla yükümlü ise, Türkiye'nin bu kolektif güvenlik yükümlülüğü çerçevesinde, saldırıya uğrayan devlete yardım etmek amacıyla savaşan devletlerin gemilerinin (yardıma gidenlerin) geçişine izin vermek zorunda kalabileceği anlamına gelir. Bu durumda, Madde 19'daki genel yasak, uluslararası bir kolektif güvenlik yükümlülüğü nedeniyle uygulanmaz. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/turk-bogazlari-hangi-sartlarla-ve-ne-zaman-kapatilabilir)