Türkiye'nin kendisini 'pek yakın bir savaş tehlikesi tehdidi' (Montrö Sözleşmesi m. 21) altında sayması durumunda, bu durumun ticaret gemilerinin Boğazlardan geçişine etkisi ne olur?

Montrö Sözleşmesi'nin 21. maddesi, Türkiye'nin kendisini pek yakın bir savaş tehlikesi tehdidi altında sayması halinde, 'savaş gemilerinin' geçişi konusunda Madde 20'yi (yani tam takdir yetkisini) uygulama hakkı tanır. Ancak bu durum, 'ticaret gemileri' için doğrudan aynı sonucu doğurmaz. Ticaret gemilerinin geçişi bu durumda Sözleşme'nin 6. maddesine göre düzenlenir. Bu maddeye göre, Türkiye savaş halinde olmamasına rağmen yakın savaş tehlikesi görse bile, ticaret gemilerinin serbest geçişi devam eder (Madde 2'ye atıf). Ancak bu serbestlik bazı koşullara bağlanır: Gemilerin Boğazlara 'gündüz' girmeleri ve geçişin her defasında 'Türk makamlarınca gösterilen yoldan' yapılması gerekir. Ayrıca Türkiye bu durumda kılavuzluğu zorunlu kılabilir. Yani geçiş engellenmez, ancak Türkiye'nin kontrolü ve denetimi altında gerçekleştirilir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/turk-bogazlari-hangi-sartlarla-ve-ne-zaman-kapatilabilir)