Montrö Sözleşmesi, barış zamanında Karadeniz'e kıyıdaş olan ve olmayan devletlerin savaş gemilerinin geçişi arasında nasıl bir ayrım gözetmektedir?

Sözleşme, barış zamanında Karadeniz'e kıyıdaş devletler lehine bir ayrım gözetmektedir. Genel kural olarak hafif su üstü gemileri, küçük savaş gemileri ve yardımcı gemiler belirli şartlarla serbest geçiş hakkına sahiptir (Madde 10). Ancak, daha büyük tonajlı gemiler söz konusu olduğunda ayrım ortaya çıkar: - Karadeniz'e Kıyıdaş Devletler (Madde 11): Bu devletler, Sözleşme'de belirtilen genel tonaj sınırından daha yüksek tonajdaki 'hattıharp gemilerini' (büyük savaş gemileri) dahi, tek başlarına ve en çok iki torpido eşliğinde olmak koşuluyla Boğazlardan geçirebilirler. - Karadeniz'e Kıyıdaş Olmayan Devletler (Madde 18): Bu devletlerin barış zamanında Karadeniz'de bulundurabilecekleri savaş gemilerinin toplam tonajı sınırlandırılmıştır. Ayrıca bu gemilerin Karadeniz'de kalış süreleri de kısıtlamalara tabidir. Bu düzenleme, Karadeniz'in bir 'barış denizi' olma niteliğini korumayı ve bölge dışı askeri güçlerin Karadeniz'deki varlığını sınırlamayı amaçlamaktadır. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/turk-bogazlari-hangi-sartlarla-ve-ne-zaman-kapatilabilir)