Ceza Muhakemesi Hukukunda 'gaip' sanık ile 'kaçak' sanık arasındaki temel farklar nelerdir?
Gaip (CMK m. 244) ve kaçak (CMK m. 247) sanık kavramları benzer gibi görünse de aralarında önemli hukuki farklar vardır: 1) Niyet Unsuru: En temel fark niyettir. Gaip sanık, hakkında bir yargılama olduğunu bilmeyen veya bilse de yurtdışında olması gibi nedenlerle mahkemeye getirilemeyen, yargılamadan kaçma amacı olmayan kişidir. Kaçak sanık ise, hakkındaki soruşturma veya kovuşturmayı sonuçsuz bırakmak amacıyla 'bilinçli olarak' saklanan veya kaçan kişidir. 2) Yargılama Aşaması: Gaiplik sadece kovuşturma (dava açıldıktan sonraki) aşamasında söz konusu olurken, kaçaklık hem soruşturma (şüpheli için) hem de kovuşturma (sanık için) aşamasında gündeme gelebilir. 3) Suç Tipi: Gaiplik her türlü suç için söz konusu olabilirken, kaçaklık kararı sadece kanunda sayılan katalog suçlar (örneğin kasten öldürme, yağma, örgüt suçları vb.) için verilebilir. 4) Yargılama Usulü: Gaip hakkında duruşma açılamaz (CMK m. 244/2), sadece deliller toplanır ve korunur. Kaçak hakkında ise duruşma açılabilir ancak sorgusu yapılmamışsa mahkumiyet kararı verilemez. 5) Tutuklama Kararı: Gaip hakkında gıyabi tutuklama kararı verilemezken, kaçak hakkında verilebilir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/gaiplerin-yargilanmasi/)