Bir hukuk davasında, mahkemenin delil toplama yetkisi 'taraflarca getirilme ilkesi' çerçevesinde nasıldır? Kamu kurumu olan bir davalıdan mahkeme kendiliğinden belge isteyebilir mi?

Kural olarak, HMK m. 25 uyarınca taraflarca getirilme ilkesinin uygulandığı davalarda mahkeme kendiliğinden delil toplayamaz. Delilleri sunmak tarafların görevidir. Ancak, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun E. 2018/480, K. 2019/975 sayılı kararında bu konuya bir açıklık getirilmiştir. Kararda, davalının kamu kurumu olması nedeniyle mahkemenin re'sen belge getirtmesi gerektiği yönündeki ifadenin taraflarca getirilme ilkesine aykırı olduğu belirtilmiştir. Ancak, davalı taraf savunmasında bu belgelere dayanmış ve bunların varlığına işaret etmişse, mahkeme HMK m. 31'deki davayı aydınlatma ödevi kapsamında bu belgelerin sunulmasını isteyebilir. Yani re'sen bir araştırma değil, tarafın dayandığı delilin getirtilmesi söz konusudur.