Bir davanın ön inceleme duruşması yapılmadan, dosya üzerinden verilen bir kararla sonuçlandırılması, Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2016/8836 K. sayılı kararında hangi temel hakka aykırı bulunmuştur?

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2016/8836 K. sayılı kararında, mahkemenin ön inceleme duruşması yapmadan dosyayı esastan karara bağlaması, HMK'nın 137-142. maddelerindeki emredici usul kurallarının ihlali olarak görülmüştür. Bu durumun ihlal ettiği temel hak ise, HMK m. 27'de düzenlenen 'hukuki dinlenilme hakkı'dır. Ön inceleme duruşması, tarafların iddia ve savunmalarını sözlü olarak dile getirdiği, uyuşmazlık konularının netleştirildiği, delillerin tartışıldığı ve sulhe teşvik edildiği kritik bir aşamadır. Bu aşamanın atlanması, tarafların davaya etkin katılımını ve savunma haklarını kullanmalarını engeller. Bu nedenle, usulüne uygun bir ön inceleme yapılmadan karar verilmesi, adil yargılanma hakkının bir parçası olan hukuki dinlenilme hakkına aykırıdır.