Anayasa Mahkemesi'nin Umut Çongar kararında, Yargıtay'ın ilk derece mahkemesi kararını bozarken yaptığı nitelemenin (eylemin 'terör örgütüne üye olma' suçunu oluşturacağını belirtmesinin) ve bu bozma ilamına ilk derece mahkemesinin uymasının, masumiyet karinesi üzerindeki etkisi nasıl açıklanmıştır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #150997

AYM'nin Umut Çongar kararında bu durum kritik bir ihlal olarak görülmüştür. Olayda ilk derece mahkemesi, başvurucunun eylemini başlangıçta 'örgüt adına suç işleme' olarak nitelemiş ve önceki mahkumiyetine dayanmamıştır. Ancak Yargıtay, kararı bozarken eylemin 'terör örgütüne üye olma' suçunu oluşturacağını belirtmiş ve bu sonuca varırken başvurucunun 'daha önce terör örgütü üyeliğinden ceza alıp şartla tahliye edilmesine' atıf yapmıştır. Bozma sonrası ilk derece mahkemesi bu ilama uyarak, aynı gerekçeyle (önceki mahkumiyete de dayanarak) örgüt üyeliğinden mahkumiyet kararı vermiştir. AYM'ye göre bu durum, başvurucunun suçluluğu kanaatine ulaşılırken, hukuken ve fiilen kesintiye uğramış olan 'önceki mahkumiyetin' bir delil olarak kullanıl_Ması sonucunu doğurmuştur. Bu da ispat yükünü ters çevirerek ve kişiyi geçmişi nedeniyle otomatikman suçlu varsayarak masumiyet karinesini ihlal etmiştir.