Kamulaştırmasız el atma kavramı, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararları ve Anayasa'nın mülkiyet hakkına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde nasıl bir hukuki temele dayanmaktadır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #150911

Kamulaştırmasız el atma, idarenin usulüne uygun bir kamulaştırma kararı olmaksızın ve bedelini ödemeksizin özel mülkiyete konu bir taşınmaza fiilen veya hukuken kalıcı olarak el koymasıdır. Hukuki temeli, Anayasa'nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı ve TMK'nın 683. maddesindeki malikin haklarına dayanır. 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 E., 1956/6 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, bu kurumun temelini atmıştır. Bu karara göre, usulsüz olarak taşınmazına el konulan kimse, idareye karşı el atmanın önlenmesi davası açabileceği gibi, fiili duruma razı olup mülkiyetin bedele çevrilmesini, yani değer karşılığının ödenmesini de isteyebilir. Bu, Anayasa'nın mülkiyet hakkını ancak kamu yararı amacıyla ve kanunla sınırlanabileceği ve karşılığının peşin ödenmesi gerektiği (Anayasa m. 46) ilkesinin bir sonucudur.