Bir kişinin terör örgütü üyeliği suçundan mahkum olup cezasını çektikten sonra, katıldığı bir toplantıdaki eylemleri nedeniyle yeniden aynı suçtan mahkum edilmesi hangi hukuki ilkeyi ihlal edebilir? Anayasa Mahkemesi'nin Umut Çongar (B. No: 2017/36905) kararında bu durum masumiyet karinesiyle nasıl ilişkilendirilmiştir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #150896

Bu durum, 'ne bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki kez yargılama ve cezalandırma yasağı) ilkesini ve masumiyet karinesini ihlal edebilir. AYM'nin Umut Çongar kararında, örgüt üyeliği suçu 'mütemadi (kesintisiz) bir suç' olarak nitelendirilmiştir. İlk mahkumiyetle birlikte temadinin hukuken ve fiilen kesildiği kabul edilir. Yeni bir mahkumiyet için, sanığın 'yeni eylemleriyle' örgütle bağını sürdürdüğünün somut olarak kanıtlanması gerekir. Kararda, Yargıtay ve ilk derece mahkemesinin, yeni mahkumiyet hükmünü kurarken sadece sanığın yeni eylemlerine değil, aynı zamanda 'önceki mahkumiyetine' de bir delil olarak dayanmasını masumiyet karinesinin ihlali olarak görmüştür. Çünkü bu yaklaşım, ispat yükünü iddia makamından sanığa devretmekte ve sanığı, önceki mahkumiyeti nedeniyle otomatik olarak yeniden 'suçlu' varsaymaktadır. Bu durum, başvurucuyu terör örgütüyle yeniden irtibat kurmadığını ispat etmek zorunda bırakarak masumiyet karinesini zedelemiştir.