Bir hukuk davasında, HMK m. 278/3 uyarınca bilirkişinin tarafların bilgisine başvurması hangi koşullara bağlıdır ve bu süreçte mahkemenin rolü nedir?

HMK m. 278/3'e göre, bilirkişinin incelemesini yaparken ihtiyaç duyması halinde tarafların bilgisine başvurabilmesi iki temel koşula bağlıdır: 1) Bilirkişinin bu yönde bir ihtiyaç duyması. 2) Mahkemenin bu başvuruyu 'uygun bulması'. Yani bilirkişi, re'sen ve mahkemeden bağımsız olarak tarafları dinleyemez, mutlaka mahkemenin onayını almalıdır. Mahkemenin bu süreçteki rolü, hem onayı vermek hem de usulü denetlemektir. Maddeye göre mahkeme, bilirkişiye, taraflardan biri dinlenirken diğer tarafın da hazır bulunması gerektiğini (çelişmeli yargı ilkesi), yani taraflardan biri bulunmaksızın diğerinin dinlenemeyeceğini önceden hatırlatmakla yükümlüdür. Bu, sürecin adil ve şeffaf yürütülmesini sağlayan bir güvencedir.