İş kazası nedeniyle açılacak maddi ve manevi tazminat davaları zorunlu arabuluculuğa tabi midir? Bu davalarda zamanaşımı süresi ne kadardır ve ne zaman başlar?

Hayır, iş kazası nedeniyle açılacak tazminat davaları zorunlu arabuluculuğa tabi değildir. İş Mahkemeleri Kanunu, işçi ve işveren arasındaki iş sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve tazminat davalarını zorunlu arabuluculuk kapsamına almıştır. Ancak iş kazasından doğan tazminat talepleri, temelini haksız fiil sorumluluğundan aldığı için bu kapsamın dışındadır. Dolayısıyla, arabulucuya başvurmadan doğrudan iş mahkemesinde dava açılabilir. Zamanaşımı süresi ise genel kural olarak TBK m. 146 uyarınca 10 yıldır. TBK m. 72'deki haksız fiile ilişkin 2 ve 10 yıllık süreler de dikkate alınır. Ancak iş kazası aynı zamanda ceza kanunları uyarınca daha uzun bir zamanaşımı süresi öngören bir suç teşkil ediyorsa (örneğin taksirle yaralama veya öldürme), ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2018-906 E. sayılı kararına göre, zamanaşımının başlangıç tarihi, kural olarak zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihtir. İş kazalarında bu tarih, genellikle işçinin sürekli iş göremezlik oranının (maluliyet oranının) kesin olarak tespit edildiği tarihtir. Çünkü zararın tam kapsamı ancak bu tarihte öğrenilmiş sayılır.