HMK'nın 137. maddesinde düzenlenen 'ön inceleme' aşamasının temel amacı nedir? Mahkemenin ön inceleme yapmadan ve bu aşamada gerekli kararları almadan doğrudan tahkikata geçmesi veya davayı sonuçlandırması mümkün müdür?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #150756

Ön inceleme aşamasının temel amacı, yargılamanın yol haritasını çizmektir. Bu aşamada; dava şartları ve ilk itirazlar incelenir, tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde uyuşmazlık konuları tam olarak belirlenir, tarafların delillerini sunmaları ve toplanması için gerekli hazırlık işlemleri yapılır ve taraflar sulhe veya arabuluculuğa teşvik edilir. Yargılamanın gereksiz yere uzamasını engellemeyi ve sağlıklı bir tahkikat yapılmasını sağlamayı hedefler. HMK m. 137/2'de açıkça 'Ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez.' denilmektedir. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2016/1975 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, mahkemenin ön inceleme duruşması yapmadan, bu aşamanın gerekliliklerini yerine getirmeden doğrudan davanın esası hakkında karar vermesi usule aykırıdır ve bozma nedenidir.