Kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davalarında, idarenin eyleminin 'hukuki el atma' mı yoksa 'fiili el atma' mı olduğunun tespiti, davanın hangi yargı kolunda görüleceği açısından bir önem taşır mı?
Evet, taşır. Kamulaştırmasız el atma davalarında görevli yargı yolu, el atmanın niteliğine göre belirlenir: - **Fiili El Atma:** İdarenin, bir kamulaştırma kararı olmaksızın, özel mülkiyetteki bir taşınmaza eylemli olarak (inşaat yaparak, yol geçirerek vb.) el koyması durumudur. Bu durum, idarenin bir eylemiyle ortaya çıkan bir haksız fiil niteliğindedir. Bu tür davalara bakma görevi, 16.05.1956 tarihli Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca 'adli yargıya' (Asliye Hukuk Mahkemeleri) aittir. - **Hukuki El Atma:** İdarenin, taşınmaza fiilen el atmaksızın, imar planları gibi idari işlemlerle mülkiyet hakkını süresiz olarak kısıtlamasıdır. Bu durum, idari bir işlemden kaynaklandığı için, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yerleşik içtihatlarına göre, bu tür el atmalardan doğan tazminat davalarına bakma görevi 'idari yargıya' (İdare Mahkemeleri) aittir. YHGK'nın 2022/5-56 sayılı kararındaki dava, hukuki el atma niteliğinde olmasına rağmen adli yargıda görülmüştür ki bu durum Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarıyla çelişebilmektedir, ancak somut davada görev itirazı bu şekilde karara bağlanmıştır.