Vasiyetnamenin iptali davası (TMK m. 557 vd.) açma hakkına sahip olan kişileri ve bu davanın açılabileceği kanuni sebepleri sayınız. İptal davası açma hakkının tabi olduğu hak düşürücü süreleri, iyi niyetli ve kötü niyetli davalılara göre farklılaşmasını da dikkate alarak açıklayınız.

Vasiyetnamenin iptali davası, ölüme bağlı tasarrufun kanunda öngörülen belirli sakatlıklar nedeniyle geçersiz kılınmasını amaçlayan bir davadır. Dava Açma Hakkına Sahip Olanlar (TMK m. 558): Davanın iptal edilmesinde 'menfaati bulunan' mirasçı veya vasiyet alacaklısı tarafından açılabilir. Yani, vasiyetnamenin iptal edilmesi halinde miras payı artacak veya bir hak elde edecek olan yasal veya atanmış mirasçılar ile vasiyet alacaklıları bu davayı açabilir. İptal Sebepleri (TMK m. 557): Vasiyetnamenin iptali ancak kanunda sınırlı olarak sayılan (numerus clausus) şu sebeplerden birine dayanılarak istenebilir: 1. Ehliyetsizlik: Vasiyetname, mirasbırakanın tasarruf ehliyetinin (ayırt etme gücüne sahip ve 15 yaşını doldurmuş olma) bulunmadığı bir sırada yapılmışsa. 2. İrade Sakatlığı: Vasiyetname, yanılma (hata), aldatma (hile), korkutma (tehdit) veya zorlama (cebir) sonucunda yapılmışsa. 3. Hukuka veya Ahlaka Aykırılık: Vasiyetnamenin içeriği, bağlandığı koşullar veya yüklemeler hukuka veya ahlaka aykırı ise. 4. Şekil Eksikliği: Vasiyetname, kanunda öngörülen şekil şartlarına (resmi, el yazılı veya sözlü vasiyetname için aranan şartlar) uyulmadan yapılmışsa. Hak Düşürücü Süreler (TMK m. 559): İptal davası açma hakkı, belirli hak düşürücü sürelere tabidir: - Bir Yıllık Süre: Bu, kısa süredir. Davacının; vasiyetnameyi (tasarrufu), iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu 'öğrendiği' tarihten itibaren başlar ve bir yıldır. - On Yıllık Süre: Bu, iyi niyetli davalılara karşı uygulanacak olan üst sınırdır. Dava hakkı, her halde vasiyetnamenin 'açıldığı' tarihten itibaren on yıl geçmekle düşer. Davacı, iptal sebebini bu sürenin sonunda öğrense bile artık dava açamaz. - Yirmi Yıllık Süre: Bu, kötü niyetli davalılara karşı uygulanacak olan üst sınırdır. Eğer davalı (vasiyetname ile kazandırma yapılan kişi), vasiyetnamedeki sakatlığı veya mirasbırakanın ehliyetsizliğini biliyor idiyse, yani kötü niyetli ise, ona karşı dava açma süresi vasiyetnamenin açıldığı tarihten itibaren yirmi yıldır. Bu süreler hak düşürücü nitelikte olduğundan, hakim tarafından re'sen dikkate alınır. Ancak, vasiyetnamenin hükümsüzlüğü bir defi (savunma) yoluyla her zaman ileri sürülebilir. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/vasiyetname/)