Marka hakkına tecavüz suçunda (SMK m. 30) şikayet hakkının kime ait olduğunu, Yargıtay içtihatları ve doktrindeki görüşler çerçevesinde tekelci (inhisari) lisans alan ile adi lisans alan açısından ayrı ayrı değerlendiriniz.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 30. maddesinin 6. fıkrası, marka hakkına tecavüz suçlarının soruşturma ve kovuşturulmasının şikayete bağlı olduğunu belirtir. Şikayet hakkının kime ait olduğu hususu, suçtan zarar gören kavramı ekseninde değerlendirilir. 1. Marka Sahibi: Şikayet hakkı, öncelikle ve münhasıran marka sicilinde adına markanın tescil edildiği gerçek veya tüzel kişi olan marka sahibine aittir. Bu hak, kişiye sıkı sıkıya bağlı olduğundan, marka sahibi veya onun yetkili vekili tarafından kullanılabilir (Yargıtay 19. CD, 21.12.2020, 2020/1692 E.). 2. Tekelci (İnhisari) Lisans Alan: Tekelci lisans sahibi, lisans sözleşmesi kapsamında marka hakkından doğan tüm hakları kullanma yetkisine sahip olduğundan, marka sahibinin haklarını kendi adına kullanabilir. Bu kapsamda, tekelci lisans alanın, sözleşmede aksi belirtilmedikçe, marka hakkına tecavüz durumunda şikayet hakkı bulunmaktadır. 3. Adi Lisans Alan: Adi lisans sözleşmesi, lisans verene aynı markayı başkalarına da lisanslama veya kendisinin de kullanma imkanı tanır. Bu nedenle, adi lisans alanın durumu daha farklıdır. Kural olarak, adi lisans alanın şikayet yetkisi yoktur. Ancak bu kuralın iki istisnası vardır: a) Lisans sözleşmesinde kendisine açıkça dava açma ve şikayette bulunma yetkisi tanınmış olabilir. b) Böyle bir yetki yoksa, adi lisans alan, tecavüzü marka sahibine (lisans verene) noter aracılığıyla bildirerek şikayette bulunmasını isteyebilir. Hak sahibi, bu bildirime rağmen üç ay içinde harekete geçmezse, adi lisans alan bu bildirimi de ekleyerek kendi adına şikayette bulunma hakkını kazanır. Sonuç olarak, şikayet hakkı temelde marka sahibine aittir, ancak tekelci lisans alan bu hakkı kural olarak, adi lisans alan ise istisnai durumlarda (sözleşmede yetki veya bildirim sonrası hak sahibinin hareketsizliği) kullanabilir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/marka-hakkina-tecavuz-sucunda-sikayet-hakki-kime-aittir)