İş yerinde mobbinge uğradığını iddia eden bir işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir mi? Eğer feshedebilirse, bu feshin hukuki dayanağı İş Kanunu'nun hangi maddesi olur? Mağdur işçinin, bu fesih sonucunda hangi mali hakları (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı vb.) talep etme hakkı doğar?

Evet, iş yerinde mobbinge (psikolojik tacize) uğradığını ispatlayan bir işçi, iş sözleşmesini İş Kanunu m. 24/II uyarınca 'haklı nedenle derhal' feshedebilir. Bu feshin hukuki dayanağı, İş Kanunu'nun 'Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri' başlıklı 24/II. maddesidir. Yargıtay, mobbingi, işverenin veya diğer bir işçinin, işçiye karşı sataşmada bulunması (m. 24/II-b), işçinin onur ve saygınlığına dokunan davranışlarda bulunması (m. 24/II-b) veya işçinin cinsel tacize uğraması (m. 24/II-d) gibi hallerle benzer nitelikte, iş ilişkisini işçi açısından çekilmez kılan bir durum olarak kabul etmektedir. Ayrıca, işverenin, TBK m. 417 uyarınca işçiyi gözetme ve koruma borcuna aykırı davranması da bu kapsamda değerlendirilir. Mağdur işçinin, iş sözleşmesini bu haklı nedene dayanarak feshetmesi durumunda, şu temel mali hakları talep etme hakkı doğar: 1) Kıdem Tazminatı: İşçi, iş sözleşmesini haklı bir nedenle feshettiği için, en az bir yıllık kıdemi varsa, kıdem tazminatına tam olarak hak kazanır (İş Kanunu m. 14). 2) Ödenmemiş Ücret ve Diğer Haklar: Fesih tarihine kadar hak edip de alamadığı ücret, fazla mesai, yıllık izin ücreti, resmi tatil ücretleri gibi tüm işçilik alacaklarını talep edebilir. 3) Maddi ve Manevi Tazminat: Mobbing, aynı zamanda işçinin kişilik haklarına yönelik haksız bir fiildir. Bu nedenle işçi, İş Kanunu'ndan doğan haklarının yanı sıra, Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerine (TBK m. 49, 58) ve işverenin gözetme borcuna aykırılığına (TBK m. 417) dayanarak, mobbing nedeniyle uğradığı maddi (tedavi masrafları, gelir kaybı vb.) ve manevi (elem, keder, ruhsal çöküntü) zararların tazminini de ayrı bir davayla veya aynı davada talep edebilir. 4) İhbar Tazminatı Talep Edememe: İşçi, iş sözleşmesini 'haklı nedenle derhal' feshettiği için, bildirim sürelerine uyma zorunluluğu yoktur. Bu nedenle, işçi ihbar tazminatı alamaz; aynı şekilde işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda da kalmaz. Haklı fesih, ihbar tazminatı hakkını ortadan kaldırır.