Bir ceza davasında, sanığın suça konu Twitter (X) hesabının kendisine ait olmadığını savunması üzerine, mahkemenin maddi gerçeğe ulaşmak için izlemesi gereken araştırma usulü nedir? Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin 2022/9728 sayılı kararında, 'eksik araştırma' nedeniyle mahkumiyet kararının bozulmasının temel gerekçeleri nelerdir?
Bir ceza davasında, sanığın suça konu Twitter (X) hesabının kendisine ait olmadığını savunması, ceza muhakemesinde sıkça karşılaşılan bir durumdur ve bu savunma karşısında mahkemenin, maddi gerçeğe ulaşmak ve 'şüpheden sanık yararlanır' ilkesini doğru bir şekilde uygulayabilmek için titiz bir araştırma yapması zorunludur. Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin E: 2021/11872, K: 2022/9728 sayılı kararında, mahkumiyet kararının 'eksik araştırma' nedeniyle bozulmasının temel gerekçeleri, mahkemenin faili kesin olarak tespit etmek için gerekli olan temel siber suç araştırma usullerini uygulamamış olmasıdır. Karara göre, mahkemenin izlemesi gereken araştırma usulü şöyledir: 1) Hesap Bilgilerinin Şirketten Sorulması: İlk adım, suça konu Twitter (X) hesabının hangi bilgilere kayıtlı olduğunu tespit etmektir. Bunun için, uluslararası adli yardımlaşma (istinabe) yoluyla, Twitter (X) şirketinden, söz konusu hesabın oluşturulurken kullanılan e-posta adresi, telefon numarası ve oluşturulduğu tarihteki IP adresi gibi temel kayıt bilgilerinin sorulması gerekir. 2) E-posta ve IP Adresi Araştırması: Twitter'dan bu bilgiler (özellikle e-posta adresi) temin edildikten sonra, araştırma bu yeni veri üzerinden devam etmelidir. a) E-posta Sağlayıcısından Bilgi İsteme: Tespit edilen e-posta adresinin hangi servis sağlayıcısına (Gmail, Hotmail vb.) ait olduğu belirlenerek, bu sağlayıcıdan da hesabın kim tarafından ve hangi IP adresleri üzerinden oluşturulduğu ve kullanıldığı sorulmalıdır. b) IP Adreslerinin Tespiti ve Sahibinin Belirlenmesi: Hem Twitter'dan hem de e-posta sağlayıcısından elde edilen IP adreslerinin, paylaşımın yapıldığı tarihlerde hangi internet servis sağlayıcısı (Türk Telekom, Turkcell vb.) tarafından kime tahsis edildiği, Emniyet veya BTK aracılığıyla araştırılmalıdır. Bu araştırma sonucunda, IP adresinin sanığın ev, iş veya mobil internet hattına ait olup olmadığı ortaya çıkarılabilir. Yargıtay'ın kararı, mahkemenin bu temel ve zincirleme araştırma adımlarını atmadan, yani 'hesabın bağlı olduğu elektronik posta adresi... sorularak tespit edilip, bu adrese hangi IP numarası ile erişim sağlandığı... sorulmadan' karar vermesini 'eksik araştırma' olarak nitelendirmiş ve bozma nedeni saymıştır. Sanığın soyut inkârı karşısında, hesabı sanıkla kesin olarak ilişkilendirecek bu teknik deliller toplanmadan verilen bir mahkumiyet kararı, varsayıma dayanır ve hukuka aykırıdır.