Bir memur hakkında, hem DMK m. 94 uyarınca 'mazeretsiz ve kesintisiz 10 gün göreve gelmeme' hem de DMK m. 125/E-d uyarınca 'özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek' fiilleri nedeniyle işlem yapılabilir. Bu iki hüküm arasındaki temel fark nedir ve idarenin hangi durumda hangi hükmü uygulaması gerekir? Bir memurun 10 gün kesintisiz devamsızlığı, aynı zamanda 'devlet memurluğundan çıkarma' cezasını gerektiren bir disiplin suçu olarak da değerlendirilebilir mi?

DMK m. 94'teki 'çekilmiş sayılma' ile DMK m. 125/E-d'deki 'devlet memurluğundan çıkarma' cezası, her ikisi de devamsızlığa dayansa da, aralarında nitelik, usul ve sonuçları itibarıyla çok önemli farklar vardır. İdarenin, olayın niteliğine göre bu iki hükümden uygun olanını uygulaması gerekir. Temel farklar şunlardır: 1) Fiilin Niteliği ve Zamanı: - DMK m. 94 (Çekilmiş Sayılma): Fiil, görevin 'kesintisiz' olarak 10 gün terk edilmesidir. Devamsızlığın aralıksız olması şarttır. - DMK m. 125/E-d (Çıkarma Cezası): Fiil, 'bir takvim yılı içinde', 'toplam' 20 gün göreve gelmemektir. Devamsızlığın kesintisiz olması gerekmez; yıl içindeki aralıklı devamsızlıkların toplamının 20 güne ulaşması yeterlidir. 2) Hukuki Niteliği ve Usulü: - Çekilmiş Sayılma: Bir disiplin cezası değildir. Memurun görevden ayrılma iradesini ortaya koyduğuna dair kanuni bir karinedir. İdare, bu durumu tespit ettiğinde, bir disiplin soruşturması yapmaksızın, sadece 'çekilmiş sayma' onayı alarak işlemi tesis eder. Savunma hakkı gibi disiplin hukukuna özgü güvenceler burada uygulanmaz. - Çıkarma Cezası: En ağır disiplin cezasıdır. Bu cezanın verilebilmesi için, mutlaka usulüne uygun bir disiplin soruşturması yapılması, memurun savunmasının alınması ve cezanın Yüksek Disiplin Kurulu tarafından verilmesi zorunludur. İşlem, cezai bir nitelik taşır. 3) Sonuçları (Yeniden Atanma): - Çekilmiş Sayılanlar: Bir yıl bekleme süresinin ardından yeniden memurluğa atanabilirler (DMK m. 97). - Çıkarma Cezası Alanlar: Kural olarak bir daha devlet memurluğuna atanamazlar (DMK m. 125/E son fıkra). Bu, memuriyetten sürekli men anlamına gelir. Bir memurun 10 gün kesintisiz devamsızlığı, aynı zamanda 'devlet memurluğundan çıkarma' cezası olarak değerlendirilemez. Çünkü kanun koyucu, '10 gün kesintisiz devamsızlık' fiili için özel ve daha hafif bir sonuç olan 'çekilmiş sayılmayı' (bir yıl sonra dönebilme imkanıyla) düzenlemiştir. Eğer bir memur 10 gün kesintisiz devamsızlık yapmışsa, idare DMK m. 94'ü uygulamakla yükümlüdür; takdir yetkisini kullanarak daha ağır olan DMK m. 125/E-d'yi uygulayamaz. Ancak, memur 10 gün kesintisiz devamsızlık yaptıktan sonra işe başlar ve daha sonra aynı yıl içinde 10 gün daha (aralıklı olarak) devamsızlık yaparsa, bu durumda toplam devamsızlık 20 güne ulaşacağı için hakkında çıkarma cezası için disiplin soruşturması başlatılabilir.