Bir eser sözleşmesinde, davacı taşeron, işi tamamlamasına rağmen hakedişinden 'nefaset kesintisi' yapıldığını iddia etmektedir. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2014/5588 sayılı kararında, davacının bu kesintiye ilişkin talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna nasıl ulaşılmıştır? Yüklenicinin, hakediş raporlarına itiraz ederken (ihtirazi kayıt koyarken) Yapım İşleri Genel Şartnamesi'ne göre uyması gereken şekil şartı nedir ve bu şarta uymamanın hukuki sonucu nedir?

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin E: 2014/3893, K: 2014/5588 sayılı kararında, davacının 'nefaset kesintisi'ne ilişkin talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna, davacının hakediş raporuna usulüne uygun bir 'ihtirazi kayıt' koymamış olması nedeniyle ulaşılmıştır. Bu kararın temelinde, taraflar arasındaki sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan 'Yapım İşleri Genel Şartnamesi' (YİGŞ) hükümleri yer almaktadır. YİGŞ, HMK uyarınca taraflar arasında 'delil sözleşmesi' niteliğindedir ve mahkemece re'sen dikkate alınır. Yüklenicinin hakediş raporlarına itiraz ederken uyması gereken şekil şartı ve bu şarta uymamanın sonucu şöyledir: 1) Uyulması Gereken Şekil Şartı: Kararda da atıf yapılan YİGŞ'nin ilgili (40. ve 41.) maddelerine göre, bir yüklenici, kendisine ödenen bir hakediş raporundaki kesintileri veya hesaplamaları kabul etmiyorsa, hakedişi imzalarken sadece 'itirazım var' veya 'ihtirazi kayıtla' gibi genel bir şerh düşmesi yeterli değildir. Yüklenicinin, itirazının geçerli olabilmesi için, imzasının yanına 'idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazi kayıtla' şeklinde bir şerh düşmesi ve aynı zamanda bu itirazlarını ve gerekçelerini içeren ayrı bir dilekçeyi idareye sunmuş olması gerekir. Bu, itirazın hem hakediş üzerinde belirtilmesini hem de içeriğinin ayrı bir dilekçeyle somutlaştırılmasını gerektiren birleşik bir şekil şartıdır. 2) Şarta Uymamanın Hukuki Sonucu: YİGŞ, bu şekil şartına uymamanın sonucunu da açıkça belirtmiştir: 'Yüklenicinin itirazını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır.' Bu, bir hak kaybı sonucudur. Yani, usulüne uygun ihtirazi kayıt konulmadan imzalanan bir hakediş, içeriğindeki tüm hesaplamalar ve kesintilerle birlikte yüklenici açısından 'kesinleşmiş' olur. Yüklenici, daha sonra bu hakedişteki kesintilerin haksız olduğu iddiasıyla dava açamaz. Anılan Yargıtay kararında, davacı yüklenici, nefaset kesintisinin yapıldığı hakedişi sadece 'İtirazımız kaydı ile' yazarak imzalamıştır. Bu imza, YİGŞ'nin aradığı şekil şartını karşılamadığı için, hakediş yüklenici açısından kesinleşmiştir. Bu nedenle Yargıtay, mahkemenin bu kesinleşmiş hakedişe rağmen kesintiye ilişkin talebi kabul etmesini hukuka aykırı bularak kararı bozmuştur.