Devlet Memurları Kanunu'na ekli (I) sayılı ek gösterge cetveli, Teknik Hizmetler Sınıfı için farklı öğrenim durumlarına göre (a bendi: mühendis, mimar; b bendi: kimyager, fizikçi vb.) farklı ek göstergeler öngörmektedir. DİBK'nin E:2005/2, K:2007/1 sayılı kararında, bu cetvelin tek başına dayanak alınarak ek göstergenin 'unvana göre' uygulanması gerektiği sonucuna varmanın neden mümkün olmadığı açıklanmıştır. Bu bağlamda, DMK m. 43'ün cetvellere yaptığı atfın, kanunun diğer maddeleriyle (örn: m. 33, m. 147) birlikte nasıl yorumlanması gerektiğini izah ediniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #149201

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun (DİBK) E:2005/2, K:2007/1 sayılı kararı, DMK'ya ekli ek gösterge cetvellerinin tek başına ve soyut olarak yorumlanamayacağını, kanunun bütünlüğü içinde ele alınması gerektiğini ortaya koyan temel bir karardır. Cetvelde, mühendisler için daha yüksek bir ek gösterge öngörülmesi, mühendis diploması olan her memurun bu ek göstergeyi alacağı anlamına gelmez. DİBK'nin bu sonuca varmasının temel nedeni, DMK m. 43'ün cetvellere yaptığı atfın, kanunun sistematiğini oluşturan diğer temel maddelerle birlikte yorumlanması zorunluluğudur. Bu yorumlama şu şekilde yapılmalıdır: 1) DMK m. 43'ün Atfının Kapsamı: DMK m. 43/B, ek göstergelerin 'bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanacağını' belirtir. Bu bir atıftır. Ancak bu atıf, sadece cetveldeki rakamların alınacağı, kanunun diğer hükümlerinin göz ardı edileceği anlamına gelmez. DMK m. 43 aynı zamanda ek göstergelerin 'hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak' uygulanacağını belirtir. 'Görev türü' ifadesi, doğrudan doğruya 'kadro'yu işaret eder. 2) Kadro İlkesi (DMK m. 33): DİBK kararının sacayağını DMK m. 33 oluşturur. 'Kadrosuz memur çalıştırılamaz' ilkesi, memurun tüm hukuki ve mali statüsünün temelinin 'kadro' olduğunu gösterir. Bir memur, mühendis diplomasına sahip olsa bile, eğer 'kimyager' kadrosuna atanmışsa, hukuken bir kimyagerdir ve o kadronun haklarına (maaş, ek gösterge, yetki, sorumluluk) tabidir. 3) Aylık Kavramı (DMK m. 147): Kanunun 147. maddesinin gerekçesinde 'aylık' tabirinin, 'işgal edilen bir kadro karşılığında' ödenen parayı ifade ettiği belirtilmiştir. Ek gösterge de aylığın bir unsurudur. Dolayısıyla, ek göstergenin de 'işgal edilen kadro'ya göre ödenmesi zorunludur. Sonuç olarak DİBK, DMK m. 43'ün cetvele yaptığı atfın, m. 33 (kadro ilkesi) ve m. 147 (aylığın kadroya bağlılığı) ile birlikte yorumlanması gerektiğini; ek gösterge hakkının doğumu için sadece unvana (diplomaya) sahip olmanın yetmediğini, cetvelde belirtilen o unvana ilişkin görevde (kadroda) fiilen bulunma şartının da birlikte gerçekleşmesi gerektiğini hükme bağlamıştır. Bu, kanunun lafzi değil, sistematik ve amaçsal yorumunun bir sonucudur.