Bir ihaleye fesat karıştırma (TCK m. 235) davasında, sanık olan ihale komisyonu üyeleri hakkında beraat kararı verilmiştir. Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin 2014/11162 E. sayılı kararında, mahkemenin 'yetersiz bilirkişi raporuyla, eksik inceleme ve yetersiz gerekçe ile' beraat kararı vermesi neden bozma sebebi sayılmıştır? Ceza muhakemesinde bilirkişi raporlarının hükme esas alınabilmesi için taşıması gereken nitelikler ve mahkemenin bu raporlar karşısındaki rolü nedir?
Ceza muhakemesinde bilirkişi raporları, hakimin özel ve teknik bilgi gerektiren konularda başvurduğu bir 'takdiri delil'dir. Mahkeme bilirkişi raporuyla bağlı olmasa da, rapordan ayrılacaksa bunun gerekçelerini denetime elverişli bir şekilde ortaya koymalıdır. Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin E: 2014/11162, K: 2018/9687 sayılı kararında, ihaleye fesat karıştırma gibi teknik detaylar içeren bir davada, 'yetersiz bilirkişi raporuyla' hüküm kurulması bozma nedeni sayılmıştır. Bunun temel nedenleri şunlardır: 1) Raporun Yetersizliği: Bir bilirkişi raporunun hükme esas alınabilmesi için, iddia ve savunmadaki tüm teknik hususları karşılayan, çelişkiden uzak, denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli olması gerekir. Eğer rapor, dosyadaki tüm verileri değerlendirmiyor, sorulara net cevaplar vermiyor veya vardığı sonuçların dayanaklarını göstermiyorsa 'yetersiz' kabul edilir. Anılan kararda, mahkemenin soruşturma aşamasındaki raporla yetinip, kovuşturma aşamasında ortaya çıkan yeni durumları veya savunmaları değerlendirecek yeni ve kapsamlı bir rapor aldırmaması 'eksik inceleme' olarak görülmüştür. 2) Mahkemenin Rolü: Hakimin görevi, sadece bilirkişiden rapor almakla bitmez. Hakim, raporu denetlemekle, dosyadaki diğer delillerle çelişip çelişmediğini kontrol etmekle, yetersiz veya çelişkili buluyorsa ek rapor istemekle veya yeni bir bilirkişi heyeti görevlendirmekle yükümlüdür (CMK m. 67/6). Yargıtay kararında mahkemenin, yetersiz rapora dayanarak ve kendi hukuki değerlendirmesini yeterli gerekçeyle ortaya koymadan beraat kararı vermesi 'yetersiz gerekçe' olarak nitelendirilmiştir. Sonuç olarak, ihaleye fesat karıştırma gibi teknik suçlarda, ihale mevzuatına uygunluk, yeterlilik kriterleri, tekliflerin değerlendirilmesi gibi konularda uzman bilirkişilerden alınacak kapsamlı, gerekçeli ve denetime elverişli bir rapor, maddi gerçeğe ulaşmanın temel aracıdır. Bu nitelikleri taşımayan bir rapora dayanarak veya hiç rapor aldırmadan hüküm kurmak, hem eksik inceleme hem de yetersiz gerekçe nedeniyle bozma sebebidir.