TCK m. 28'de düzenlenen 'karşı koyamayacağı veya kurtulamayacağı cebir ve şiddet veya muhakkak ve ağır bir korkutma veya tehdit' hali, failin hangi ehliyet unsurunu ortadan kaldırır ve hukuki sonucu nedir? Ceza Genel Kurulu'nun 2019/203 sayılı kararında belirtilen kriterler ışığında, bir kişinin terör örgütü mensuplarının tehdidiyle örgüte yardım etmesi eyleminde, TCK m. 28'in uygulanabilmesi için tehdidin hangi nitelikleri taşıması gerektiğini ve 'kurtulma olanağı'nın nasıl değerlendirileceğini açıklayınız.

TCK m. 28'de düzenlenen hal, failin irade özgürlüğünü ortadan kaldıran bir hukuka uygunluk nedeni değil, kusurluluğu ortadan kaldıran bir sebeptir. Kişi, karşı koyamayacağı bir cebir veya ağır bir tehdit altında suç işlediğinde, hukuka aykırı bir fiil işlemiş olsa da, bu fiil nedeniyle kınanamaz; çünkü başka türlü davranma imkanına (normatif olarak hareket etme serbestisine) sahip değildir. Bu nedenle kusuru yoktur ve kendisine ceza verilmez. Hukuki sonucu, failin cezasızlığıdır; suçu işlettiren, yani cebir veya tehdidi kullanan kişi ise suçun faili sayılır. Ceza Genel Kurulu'nun 2019/203 sayılı kararında, terör örgütüne yardım etme suçlarında TCK m. 28'in uygulanma koşulları detaylandırılmıştır. Karara göre, tehdidin kusurluluğu ortadan kaldırabilmesi için şu nitelikleri taşıması gerekir: 1) Muhakkak ve Ağır Olması: Tehdidin gerçekleşmesinin kesin veya kesine yakın olması ve kişinin kendisinin veya yakınlarının yaşam hakkı, vücut bütünlüğü gibi ağır bir tehlikeye yönelik olması gerekir. 2) Karşı Konulamaz Olması: Failin, o anki koşullar altında tehdide direnecek bir gücünün veya imkanının bulunmaması gerekir. 3) Kurtulma Olanağının Bulunmaması: En kritik unsur budur. CGK kararında vurgulandığı üzere, failin maruz kaldığı tehdidin etkisinden fiilin işlendiği ana kadar kurtulma olanağının olmaması gerekir. Olayda, sanık tehdit edildikten sonra ilçe merkezine gitmiş ve bir gün sonra malzemeyi teslim etmiştir. Yargıtay'a göre, bu bir günlük süre içinde sanığın ihbarda bulunma ve devletten yardım isteme, yani 'kurtulma olanağı' mevcuttur. Bu olanağa rağmen yardım etmeyi tercih etmesi, tehdidin etkisinin fiil anına kadar 'kesintisiz' devam etmediğini ve dolayısıyla 'kurtulamayacağı' bir tehdit olmadığını göstermektedir. Bu nedenle, failin maruz kaldığı tehdit başlangıçta ağır olsa bile, fiili işleyene kadar geçen sürede güvenlik güçlerine sığınma gibi bir 'kurtulma olanağı' doğmuşsa, TCK m. 28'in uygulanma koşulları oluşmaz ve failin cezai sorumluluğu devam eder.