TCK m. 154/2'de düzenlenen 'köy merasına tecavüz' suçu ile TCK m. 154/1'deki genel 'hakkı olmayan yere tecavüz' suçu arasındaki temel farklar nelerdir? Özellikle suçun konusu, mağduru ve şikayet şartı açısından bu iki fıkrayı karşılaştırınız. Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nin 2015/2049 sayılı kararında belirtildiği gibi, hazineye ait olduğu iddia edilen bir taşınmaza tecavüz eyleminde TCK m. 154/2'nin uygulanabilmesi için mahkemenin yapması gereken öncelikli araştırma nedir?
TCK m. 154'te düzenlenen hakkı olmayan yere tecavüz suçunun 1. ve 2. fıkraları arasında önemli farklar bulunmaktadır. TCK m. 154/1, genel bir hüküm olup, başkasına ait özel mülkiyete konu bir taşınmaz veya eklentisine haksız olarak tecavüzü (işgal, sınır bozma vb.) düzenler. Bu suçun temel farkları şunlardır: 1) Suçun Konusu: m. 154/1'de suçun konusu 'başkasına ait taşınmaz mal veya eklentileri' iken; m. 154/2'de suçun konusu 'köy tüzel kişiliğine ait veya öteden beri köylünün ortak yararlanmasına terk edilmiş mera, harman yeri, yol ve sulak gibi' özel nitelikli taşınmazlardır. Dolayısıyla, m. 154/2, özel bir düzenlemedir ve belediye sınırları içindeki meraları kapsamaz (Yargıtay 4. Ceza Dairesi - K: 2014/8492). 2) Mağdur ve Suçtan Zarar Gören: m. 154/1'de suçun mağduru taşınmazın malikidir. m. 154/2'de ise suçun mağduru, o yerden yararlanma hakkı olan herkestir; suçtan zarar gören ise ilgili köy tüzel kişiliği ve meranın sahibi olan Hazinedir (YCGK - K:2016/305). 3) Şikayet Şartı: En önemli farklardan biri budur. m. 154/1'deki suç, 'suçtan zarar görenin şikayeti üzerine' soruşturulur ve kovuşturulur; yani şikayete tabidir. Buna karşılık, m. 154/2'deki suç, kamu yararını koruma amacı taşıdığından şikayete tabi değildir ve re'sen soruşturulur. Yargıtay 8. Ceza Dairesi'nin 2015/2049 sayılı kararındaki olayda, hazineye ait bir yere tecavüz iddiası mevcuttur. Mahkemenin TCK m. 154/2'yi uygulayabilmesi için, öncelikle taşınmazın hukuki niteliğini netleştirmesi gerekir. Bunun için tapu kaydı getirtilmeli, keşif yapılmalı ve taşınmazın sadece hazineye ait olmasının yeterli olmadığı, aynı zamanda 'öteden beri köylünün ortak yararlanmasına terk edilmiş mera, harman yeri, yol, sulak gibi' vasıflardan birini taşıyıp taşımadığı kesin olarak saptanmalıdır. Eğer bu özel nitelikler yoksa, eylem TCK m. 154/2 kapsamında değerlendirilemez ve şartları varsa TCK m. 154/1 veya diğer ilgili kanunlar (örn: İmar Kanunu) açısından değerlendirilmelidir. Bu araştırma yapılmadan hüküm kurulması 'eksik inceleme' nedeniyle bozma sebebidir.