HMK m. 197'de düzenlenen 'delillerin incelenmesi ve istinabe' hükmü, hangi temel usul ilkesinin bir yansımasıdır? Mahkemenin yargı çevresi dışında bulunan delillerin toplanmasında izlemesi gereken usul nedir?

HMK m. 197, 'doğrudanlık ilkesi'nin (delillerin araya vasıta girmeden, davaya bakan hakim tarafından bizzat incelenmesi) bir yansımasıdır. Maddenin birinci fıkrası, delillerin davaya bakan mahkeme huzurunda incelenmesini kural olarak benimser. Ancak ikinci fıkra, bu ilkeye bir istisna getirerek, başka bir yerde bulunan ve mahkemeye getirilemeyen delillerin, o yerde 'istinabe' (adli yardım) yoluyla toplanabileceğini düzenler. Bu durumda mahkeme, delilin bulunduğu yerdeki mahkemeye bir talimat yazısı göndererek, delilin (örneğin tanık dinleme, keşif yapma) orada toplanmasını ister. İstinabe yoluyla toplanan delili değerlendirme yetkisi ise yine asıl davaya bakan mahkemeye aittir (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-197-delillerin-incelenmesi-ve-istinabe.html).