Velayet davalarında 're'sen araştırma ilkesi' geçerli midir? Hukuk Genel Kurulu'nun E: 2017/1575, K: 2018/672 sayılı kararında, mahkemenin, tarafların tanıklarını 'somutlaştırma yüküne aykırı davrandıkları' gerekçesiyle dinlemeden karar vermesi neden hukuki dinlenilme hakkının ihlali olarak görülmüştür?

Evet, velayet davaları kamu düzenine ilişkin olduğundan ve HMK m. 385/2 uyarınca çekişmesiz yargı işi sayıldığından, re'sen (kendiliğinden) araştırma ilkesi geçerlidir. Hukuk Genel Kurulu'nun ilgili kararında, mahkemenin, tarafların tanık deliline dayanmasına rağmen bu tanıkları dinlemeden, sadece uzman raporuna dayanarak karar vermesi, HMK m. 27'de düzenlenen 'hukuki dinlenilme hakkı'nın bir unsuru olan 'açıklama ve ispat hakkı'nın ihlali olarak görülmüştür. Re'sen araştırma ilkesi hakime delil toplama yetkisi verse de, tarafların usulüne uygun şekilde dayandığı delilleri (tanık gibi) toplamaktan ve dinlemekten imtina etme hakkı vermez. Mahkemenin, davacı tanıklarını dinledikten ve psikolog, pedagog, sosyal çalışmacıdan oluşan üçlü bilirkişi heyetinden rapor aldıktan sonra karar vermesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur (Kaynak: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-32-yargilamanin-sevk-ve-idaresi.html).