Boşanma davası ile birlikte talep edilen maddi ve manevi tazminat (TMK m.174), kusur ilkesine mi, yoksa boşanmanın sonuçlarına bağlı bir hakkaniyet değerlendirmesine mi dayanır? Bu tazminatın, haksız fiil tazminatından (TBK m.49 vd.) farkı nedir?

TMK m.174'te düzenlenen maddi ve manevi tazminat, her ne kadar 'tazminat' olarak adlandırılsa da, klasik haksız fiil tazminatından önemli ölçüde farklıdır ve kendine özgü bir hukuki niteliğe sahiptir. Bu tazminat, katı bir 'kusur' ilkesinden çok, 'boşanmaya sebep olan olaylardaki kusur derecesi' ve 'hakkaniyet' değerlendirmesine dayanır. Farkları şunlardır: **1) Hukuki Sebep:** Haksız fiil tazminatının sebebi, hukuka aykırı bir fiille bir başkasına zarar vermektir. Boşanma tazminatının sebebi ise, evlilik birliğinin sona ermesi ve bu sona erme nedeniyle bir eşin mevcut veya beklenen menfaatlerinin zedelenmesi veya kişilik haklarının saldırıya uğramasıdır. **2) Kusur Anlayışı:** Haksız fiilde, zararın tamamının tazmini için kural olarak kusur yeterlidir. Boşanma tazminatında ise, tazminat talep eden eşin 'kusursuz veya daha az kusurlu' olması, aleyhine tazminat istenen eşin ise 'kusurlu' olması gerekir (TMK m.174/1-2). Eşit kusurlu eşler birbirinden tazminat talep edemez. Bu, bir 'nispi kusur' değerlendirmesidir. **3) Amacı:** Haksız fiil tazminatı, malvarlığındaki bir eksilmeyi gidermeyi hedefler. Boşanmadaki maddi tazminat ise, boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri (örneğin, eşin desteğinden yoksun kalma) zedelenen tarafın bu kaybını denkleştirmeyi amaçlar. Manevi tazminat ise, boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafın acı ve üzüntüsünü hafifletmeyi hedefler. Dolayısıyla, boşanma tazminatı, boşanmanın sonuçlarına bağlı, hakkaniyete dayalı ve kusur oranını dikkate alan özel bir yaptırımdır.