Bir memur atama iptal davasında, mahkeme yürütmenin durdurulması (YD) kararı vermiştir. İdare, bu YD kararına rağmen atamayı iptal edip memuru eski görevine iade etmek yerine, karara karşı istinaf yoluna başvurarak sonucu bekleme yolunu seçebilir mi? İdarenin yargı kararlarına uyma zorunluluğunu (Anayasa m.138/4) ve YD kararlarının niteliğini açıklayınız.

Hayır, idare böyle bir yol seçemez. İdarenin, bir YD kararına karşı kanun yoluna (itiraz/istinaf) başvurması, kararı uygulama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Anayasa'nın 138. maddesinin 4. fıkrası, 'Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.' hükmünü amirdir. YD kararları da, nihai karar olmasalar bile, mahkeme kararı niteliğindedir ve aynı anayasal güvenceye sahiptir. YD kararının amacı, dava konusu işlemin uygulanması halinde ortaya çıkacak telafisi güç zararları önlemektir. İdarenin, YD kararını uygulamayıp kanun yolu sonucunu beklemesi, tam da bu amacı boşa çıkarır ve YD kurumunu işlevsiz hale getirir. İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 28. maddesi de, idarenin YD kararlarını gecikmeksizin, en geç 30 gün içinde uygulamak zorunda olduğunu açıkça belirtir. Dolayısıyla idare, YD kararı kendisine tebliğ edildiği andan itibaren 30 gün içinde atama işlemini geri alarak memuru eski görevine iade etmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüğü yerine getirmemesi, idarenin hukuki ve hatta görevlileri açısından cezai sorumluluğunu doğurabilir.