Maddi ve manevi tazminat davalarında 'geçici ödeme' (TBK m.76) kurumunun amacı nedir ve bu kararın verilebilmesi için aranan şartlar nelerdir? Geçici ödemenin, dava sonunda hükmedilen nihai tazminatla olan ilişkisini açıklayınız.

'Geçici ödeme' kurumu (TBK m.76), özellikle uzun süren tazminat davalarında, zarar görenin dava süresince uğradığı mağduriyeti hafifletmeyi ve acil ihtiyaçlarını karşılamasını sağlamayı amaçlayan, koruyucu ve sosyal nitelikli bir tedbirdir. Bu kararın verilebilmesi için şu şartların bir arada bulunması gerekir: 1) **Zarar Görenin Talebi:** Hâkim re'sen karar veremez, davacının bu yönde bir talebi olmalıdır. 2) **İnandırıcı Kanıtlar:** Davacı (zarar gören), davasında haklı olduğuna dair mahkemede 'inandırıcı kanıtlar' sunmalıdır. Bu, yaklaşık ispat niteliğindedir. 3) **Ekonomik Durumun Gerektirmesi:** Davacının ekonomik durumunun, bu geçici ödemeyi almasını zorunlu kılması gerekir. Örneğin, tedavi masraflarını karşılayamaması, çalışamadığı için geçim sıkıntısı çekmesi gibi. Geçici ödeme, nihai bir tazminat değildir. Dava sonunda, mahkeme davacıyı haklı bulur ve bir tazminata hükmederse, yapılan geçici ödemeler bu nihai tazminattan mahsup edilir. Eğer dava reddedilirse veya hükmedilen tazminat geçici ödemeden az olursa, hâkim, davacının aldığı geçici ödemeleri (veya fazlasını) yasal faizi ile birlikte davalıya geri vermesine karar verir. Bu, kurumun bir avans niteliğinde olduğunu gösterir.