CMK m.75/5, 'ağız, burun veya kulak gibi vücut boşluklarında yapılan muayene, iç beden muayenesi olarak kabul edilemez' demektedir. Bu hükmü, maddenin genel sistematiği ve 'cerrahi müdahale' kriteri ile birlikte değerlendirerek, bu tür muayenelerin hukuki rejimini belirleyiniz. Örneğin, bir şüphelinin yuttuğu düşünülen uyuşturucu paketini çıkarmak için midesinin yıkanması işlemi hangi tür muayeneye girer ve hangi usule tabidir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #148426

CMK m.75/5'teki bu ifade, ilk bakışta kafa karıştırıcı görünse de, maddenin genel sistematiği içinde yorumlanmalıdır. Maddenin ruhu, tıbbi bir uzmanlık ve müdahale gerektiren işlemlerin 'iç beden muayenesi' sayılmasıdır. Ağız, burun veya kulağın bir aletle (otoskop, endoskop vb.) sadece gözlemlenmesi, bir cerrahi müdahale veya anestezi gerektirmediği için, kanun koyucu tarafından iç beden muayenesinin katı şartlarından (hâkim kararı vb.) istisna tutulmak istenmiştir. Bu tür basit gözlemler, dış beden muayenesine daha yakın kabul edilebilir. Ancak bu, bu boşluklara yapılacak her türlü müdahalenin basit bir işlem olduğu anlamına gelmez. Sorudaki örnekte olduğu gibi, şüphelinin midesinin yıkanması, açıkça tıbbi bir müdahale gerektiren, riskler barındıran ve kişinin sağlığını etkileyebilecek bir işlemdir. Bu işlem, basit bir gözlemin çok ötesindedir ve CMK m.75/3'teki 'cerrahi müdahaleyi de gerektirebilen iç beden muayenesi' tanımına girer. Dolayısıyla, bu işlem kesinlikle bir iç beden muayenesidir ve yapılabilmesi için CMK m.75'te öngörülen tüm şartların (hâkim/mahkeme kararı, gecikmesinde sakınca varsa savcı kararı ve onayı, sanığın sağlığına zarar verme tehlikesinin bulunmaması, tabip tarafından yapılması) eksiksiz olarak yerine getirilmesi zorunludur.