Bir memur atama işleminde idarenin takdir yetkisi ile keyfilik arasındaki ince çizgiyi belirleyen temel hukuk ilkeleri nelerdir? Danıştay 5. Dairesi'nin 2006/5349 E. sayılı kararında geçen '...görevinden alınmasını gerektirecek bir olumsuzluğu ileri sürülmeden veya hukuken kabul edilebilir bir neden ortaya konulmadan, salt takdir yetkisinden bahisle... kurulan işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı' ifadesini, idari işlemin 'sebep' unsuru açısından yorumlayınız.

İdarenin takdir yetkisi, kanunun kendisine belirli sınırlar içinde hareket etme serbestisi tanıdığı alanlardır. Ancak bu yetki sınırsız ve keyfi değildir. Takdir yetkisi ile keyfilik arasındaki sınırı çizen temel hukuk ilkeleri şunlardır: **1) Kamu Yararı ve Hizmet Gerekleri İlkesi:** Takdir yetkisi ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılabilir. Kişisel veya siyasi nedenlerle kullanılamaz. **2) Eşitlik İlkesi:** Benzer durumdaki kişilere farklı muamele yapılamaz. **3) Orantılılık İlkesi:** Tesis edilen işlem ile ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir oran olmalıdır. **4) Gerekçe (Sebep) İlkesi:** İdare, takdir yetkisini kullanırken dayandığı sebepleri somut ve hukuken kabul edilebilir şekilde ortaya koymalıdır. Danıştay 5. Dairesi'nin kararındaki ifade, tam olarak 'sebep' unsuruna ilişkindir. Bir idari işlemin sebep unsuru, idareyi o işlemi yapmaya iten hukuki veya fiili nedenlerdir. Kararda vurgulandığı gibi, idarenin bir memuru görevden alırken 'salt takdir yetkisine' dayanması, sebep unsurunun yokluğu anlamına gelir. İdare, memurun yetersizliği, başarısızlığı, hizmetin yeniden yapılandırılması gibi somut, denetlenebilir ve hukuken geçerli bir sebep göstermek zorundadır. Sebep gösterilmeden veya soyut gerekçelerle kullanılan takdir yetkisi, keyfilik anlamına gelir ve işlemi hukuka aykırı hale getirir.