Ceza davasında verilen bir beraat kararının, aynı fiile dayanılarak açılan bir hukuk tazminat davasında hukuk hâkimini bağlayıcılığı var mıdır? TBK m.74 hükmü ve 'kusurun ve sorumluluğun farklılığı' ilkesi çerçevesinde bu konuyu açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #148394

Hayır, ceza mahkemesinde verilen beraat kararı, hukuk hâkimini bağlamaz. Bu ilke, TBK m.74'te açıkça düzenlenmiştir: 'Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı... hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir.' Bu kuralın temelinde, ceza hukuku ile özel hukuk sorumluluğunun amaç ve koşullarının farklı olması yatar: 1) **İspat Standardı:** Ceza hukukunda mahkûmiyet için 'şüpheden sanık yararlanır' ilkesi geçerlidir ve suçun her türlü şüpheden uzak, kesin bir şekilde ispatı gerekir. Hukuk davalarında ise 'kanaat verici delil' veya 'yaklaşık ispat' yeterli olabilir. Ceza davasında delil yetersizliğinden beraat eden bir kişi, hukuk mahkemesinde mevcut delillerle sorumlu bulunabilir. 2) **Kusur Anlayışı:** Ceza hukukunda 'kast' ve 'taksir' aranırken, özel hukukta kusursuz sorumluluk halleri de mevcuttur. Bir kişi ceza hukuku anlamında kusurlu bulunmasa bile, özel hukukta (örn: tehlike sorumluluğu, adam çalıştıranın sorumluluğu) tazminat ödemekle yükümlü olabilir. 3) **Bağlayıcılık:** Ceza mahkemesinin maddi olguların (fiilin işlenip işlenmediği, kimin işlediği gibi) tespitine ilişkin kesinleşmiş kararı, hukuk hâkimini bağlar (TBK m.74'ün istisnası). Ancak, beraat kararı veya kusurun değerlendirilmesine ilişkin kararı bağlayıcı değildir. Dolayısıyla, ceza davasında beraat eden bir kişiye karşı, aynı fiil nedeniyle hukuk mahkemesinde maddi veya manevi tazminat davası açılması ve bu davanın kabul edilmesi hukuken mümkündür.